Tuzla Cami Mahallesi’nde, 1993’ten bu yana kentsel sit alanı içinde tescilli olan 83 metrekarelik tarihi bina, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) hazırladığı bir denetim raporuyla gündeme geldi. Rapora göre binada onaylı projede yer almayan uygulamalar yapıldı; ön cephe reklam ve tabelalarla kapatıldı, bahçe duvarları yükseltildi, bodrum kata soğuk hava deposu eklendi. İstanbul 5 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu ise bu uygulamaların kentsel siti olumsuz etkilemediği yönünde görüş bildirdi. İddialar, MedyaRadar’dan Ercan Öztürk’ün 26 Temmuz 2026 tarihli haberine dayanıyor.
İlgili Haber: https://www.medyaradar.net/skandal-ibb-raporuyla-ortaya-cikti-tarihe-feto-tabelasi-haberi-2244973
Cami Mahallesi’nin hafızasından bir yapı: 83 metrekare, 1993’ten beri tescilli
Söz konusu yapı, Tuzla Cami Mahallesi’nde 489 parselde bulunuyor. MedyaRadar’dan Ercan Öztürk’ün haberine göre 83 metrekare büyüklüğündeki bina, kentsel sit alanı içinde kaldığı gerekçesiyle 23 Şubat 1993’te tescillendi.
Tescil, sıradan bir kayıt işlemi değildir: O yapının cephesinden saçağına, pencere düzeninden bahçe duvarına kadar her ayrıntının, koruma kurulunca onaylanmış proje dışına çıkılmadan korunması gerektiği anlamına gelir. Tuzla’nın eski merkezinde ayakta kalabilmiş sayılı yapıdan biri olması, meseleyi yalnızca bir “imar detayı” olmaktan çıkarıyor.
İBB’nin keşfinde ne tespit edildi?
Haberde aktarıldığına göre, İBB Kent Tarihi Tanıtımı ve Turizm Daire Başkanlığı Koruma Uygulama Denetleme Müdürlüğü’nün (KUDEB) yaptığı keşifte, onaylı projeden farklı şu uygulamalar belirlendi:
- Birinci ve ikinci kat pencerelerinin kanat sayılarının değiştirilmesi,
- Saçağın onaylı projeden farklı, asimetrik hâle getirilmesi,
- Ön cephenin çok sayıda reklam ve tabela ile kaplanması,
- Bahçe duvarlarının yükseltilerek kapatılması,
- Sokağa açılan bir pasaj yapılması,
- Bodrum kata bir adet soğuk hava deposu eklenmesi.
Aynı haberde, binanın ön cephesine bir döner zincirinin (Maydonoz Döner) tabelasının giydirildiği belirtiliyor. Yani Tuzlalının yıllardır önünden geçtiği tescilli yapının cephesi, bugün tabela panolarının arkasında görünmez durumda.
Koruma Kurulu: “Kentsel siti olumsuz etkilemiyor”
Kritik nokta burada başlıyor. Habere göre İstanbul 5 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, İBB’ye gönderdiği yanıtta pencere kanatlarındaki değişikliği, asimetrik saçağı, tabela eklenmesini ve bodrumdaki soğuk hava deposunu değerlendirdi ve “kentsel sit alanına olumsuz etkisi olmadığından yapı kullanma belgesi verilmesinde sakınca yoktur” ifadesine yer verdi.
Kısacası: Tescilli bir yapıda, onaylı projede bulunmayan uygulamalar tespit ediliyor; ardından aynı uygulamalar için “sakınca yok” görüşü veriliyor ve yapı kullanma izninin (iskân) önü açılıyor.
Tuzla için asıl mesele: Emsal
Bu dosyanın Tuzlalıyı ilgilendiren yanı, tek bir binanın kaderiyle sınırlı değil. Tuzla’nın sahil hattı ve eski merkezi, yıllardır “önce yap, sonra uygun görüş al” pratiğinin tartışıldığı bir bölge. Tescilli bir yapıda projeye aykırı uygulamaların sonradan onaylanması, kentsel sit alanındaki diğer parseller için de bir emsal oluşturma riski taşıyor. Bugün bir cephe tabelayla kapatılıp meşrulaşırsa, yarın aynı gerekçeyle başka bir cephenin kapatılmasına itiraz etmek zorlaşır.
Cevap bekleyen sorular
Çağdaş Tuzla olarak yanıtını takip edeceğimiz başlıklar şunlar:
- Kim izin verdi? Tescilli yapıda projeye aykırı uygulamalar hangi aşamada, hangi onayla yapıldı? Uygulama sırasında yerinde denetim yapıldı mı?
- Tuzla Belediyesi ne yaptı? Ruhsat, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ile tabela izni süreçlerinde belediyenin rolü ne oldu? Herhangi bir mühürleme ya da idari yaptırım uygulandı mı?
- Yaptırım uygulandı mı? 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında, tescilli yapıda izinsiz uygulama yapılması durumunda öngörülen yaptırımlar bu dosyada işletildi mi?
- Tarih tutarsızlığı: Kaynak haberde Kurul’un yanıtı 8 Temmuz 2026, İBB keşfi ise 16 Temmuz 2026 tarihiyle aktarılıyor. Yani “sakınca yoktur” görüşü, keşif tarihinden önce görünüyor. Bu kronolojinin kurumlarca açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
- Cephe eski hâline dönecek mi? Tabela giydirmesi kaldırılıp özgün cephe yeniden görünür kılınacak mı?
Tuzla’nın tescilli yapıları, kentin geçmişiyle bugünü arasındaki sayılı bağlardan biri. Bir tabelanın arkasında kaybolmalarına sessiz kalmayacağız. Dosyanın takipçisi olacağız.
