“Demokratikleşme adımları yetersiz ve belirsizlikler barındırıyor” eleştirilerinin gölgesinde yapılan tarihi oylamada partilerin tutumları ve oy kararları netleşti.
Kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, TBMM Genel Kurulundaki uzun görüşmelerin ardından oylandı. Toplam 562 milletvekilinin katıldığı oylamada teklif, 468 ‘Evet’, 88 ‘Hayır’ ve 6 ‘Çekimser’ oyla kabul edilerek yasalaştı.
Siyasi Partilerin Tutumu ve Açıklamaları
1. AKP: “Türkiye Terörü Teslim Alıyor”
- Cüneyt Yüksel & Abdülhamit Gül: Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, 360’tan fazla milletvekilinin imzasıyla sunulan teklifin Anayasa’ya tam uyumlu olduğunu belirtti. Yüksel, “Kritik eşik; silahların bırakılması ve örgütün varlığına son verilmesidir. Artık evlatlarımız değil, silahlar toprağa gömülsün” dedi. Abdülhamit Gül ise yasa ile emperyalistlerin kardeşliği bozma çabalarının çöpe atılacağını vurguladı.
- Adem Çalkın: Kars Milletvekili Adem Çalkın, “Türkiye teröre teslim olmuyor, terörü teslim alıyor” ifadesini kullandı.
2. MHP: “Yarım Asırlık Tehdit Tasfiye Edildi”
- Feti Yıldız: MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, düzenlemenin bir “af” veya “cezasızlık” içermediğini, mahkumiyet kararlarının korunduğunu vurguladı. MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin Ekim 2024’te yaptığı çağrının örgütün kendini feshetmesi ve silah bırakmasıyla sonuçlandığını söyleyen Yıldız, yarım asırlık terör tehdidinin tasfiye edildiğini ve süreçte büyük bir toplumsal rıza üretildiğini belirtti.
3. CHP (YENİ Parti): “Barışın Önünü Açmak İçin Evet”
- Özgür Özel: YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, teklifte ciddi eksiklikler ve yetki devri eleştirileri olmasına rağmen barış hakkını öfkenin önüne koyduklarını ifade etti. Özel, “Bu yasaya hayır deme hakkı en çok bize ait olmasına rağmen, bir anne daha oğlunun tabutuna sarılmasın diye barışın önünü açacağız” diyerek parti yönetiminin “Evet” oyu vereceğini, milletvekillerini ise bölgelerinin sesini duyma sorumluluğuyla serbest bıraktıklarını açıkladı.
- Sözcüler (Rahmi Aşkın Türeli, İnan Akgün Alp, Oğuz Kaan Salıcı): Süreci sorunların demokrasiyle çözümü adına tarihi bir ilk adım olarak değerlendiren CHP temsilcileri, kayyum uygulamalarına son verilmesi ve ifade özgürlüğünün genişletilmesi çağrısında bulundu.
4. DEM Parti: “Çatışma Zemininden Hukuk Zeminine Geçiş”
- Tuncer Bakırhan & Gülistan Kılıç Koçyiğit: DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, metni gözü kapalı kutsamadıklarını ancak barışa giden yolda ilk adım olarak gördüklerini söyledi. Bakırhan, “İlk adımın işlevi, çatışma zemininden hukuk zeminine geçişi mümkün kılmaktır. Ana dili, eşit yurttaşlık ve yerel demokrasi gibi taleplerimiz ise sürecin olmazsa olmazıdır” dedi.
5. EMEP (Emek Partisi): “Eleştiri ve İtirazlarımızla Birlikte Destek Veriyoruz”
- İskender Bayhan & Seyit Aslan: EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, teklifte demokratikleşme adımları bulunmamasını eleştirmekle birlikte, silahların susması ve tutuklular/sürgündekiler için bir kapı aralanması adına somut adımları kıymetli bulduklarını kaydetti. Bayhan, “Saray rejiminin rant hesabını teşhir etmeyi sürdüreceğiz. Ancak silahların susması adına uyarı, eleştiri ve itirazlarımızı yaparak destek veriyoruz” dedi. EMEP Genel Başkanı Seyit Aslan ise kayyumların kaldırılması, ana dilinde eğitim ve kapsamlı bir siyasal genel af taleplerini vurguladı.
6. Yeni Yol (Saadet Partisi): “Şartlı Destek”
- Mahmut Arıkan & Bülent Kaya: Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, kanun teklifine “şartlı destek” verdiklerini belirterek, “Mesele yalnızca terörü bitirmek değil, terör bittikten sonra nasıl bir Türkiye inşa edeceğimizdir” değerlendirmesini yaptı.
7. İYİ Parti: “Anayasa’ya ve Rejime Aykırı” (RED)
- Müsavat Dervişoğlu & Turhan Çömez: İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, teklifin Anayasa’yı ihlal ettiğini ve Meclis’i bir “tescil makamına” dönüştürdüğünü savunarak “Hayır” oyu vereceklerini ilan etti. Dervişoğlu, “Bu yasa ile Cumhurbaşkanı tam yetkili ama tam sorumsuz kılınıyor. Silahsızlanma belirsiz bir vaattir” eleştirisini yöneltti.
8. Yeniden Refah Partisi: “Çekimser”
- Fatih Erbakan: Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, partisinin Genel Kurul sunumunda ve oylamasında “çekimser” kalacağını duyurdu. Oylamada kaydedilen 6 çekimser oy arasında yer aldılar
