Çağdaş Tuzla / Özel Haber
Son yıllarda giderek derinleşen barınma ve kira krizine karşı örgütlenen Kiracılar Sendikası (KİRACI-SEN), kuruluş toplantısını yoğun bir katılımla gerçekleştirdi. Bostancı’daki Birleşik Metal-İş Sendikası konferans salonunda saat 16.00’da başlayan toplantıya vatandaşların yanı sıra siyasi parti, sendika, sivil toplum kuruluşları ve demokratik kitle örgütlerinin temsilcileri katıldı.

Kurucu üyelerin barınma krizinin farklı boyutlarını istatistikler ve toplumsal örneklerle masaya yatırdığı toplantıda; Almanya ve İspanya’dan canlı bağlantılarla uluslararası mücadele deneyimleri aktarılırken, DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, İBB ve Kadıköy Belediye Meclis Üyesi Barış Antik ve Öğrenciler Sendikası temsilcileri de dayanışma konuşmaları yaptı.

Avukat Elif Yücel: “İşçi Mücadelesiyle Barınma Mücadelesi Birbirinden Ayrı Düşünülemez”
Toplantının moderatörlüğünü ve açılış konuşmasını üstlenen kurucu üyelerden Avukat Elif Yücel, sözlerine HABAŞ’ta yaşanan iş kazasında yaşamını yitiren işçileri anarak başladı. Olayın ardından bir işçinin “Her gün 12, 16, 17, 20 saat çalıştırılıyoruz; ne kiraya yetiyor, ne alışverişe, ne çoluk çocuğa yetiyor; insan gibi yaşamak istiyoruz” şeklindeki feryadını hatırlatan Yücel, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Bir yanda saatlerce çalışmasına rağmen aldığı ücretle geçinemeyen emekçiler, diğer yanda giderek ağırlaşan yaşam koşulları. Durum böyleyken işçi mücadelesiyle barınma mücadelesi birbirinden ayrı düşünülemez. Çünkü mesele yalnızca bir ev bulmak değil, emeğimizin karşılığıyla insanca yaşayabilmektir. Barınma sorunu kişisel değil, sistemsel bir sorundur. Çözümü de bireysel değil, ortak mücadelededir.”

Çevre Mühendisi Çağla Aydın: “İstanbul’da 750-800 Bin Konut Kiraya Bile Verilmeden Boş Duruyor”
Kurucu üyelerden Çevre Mühendisi Çağla Aydın, barınma krizinin toplumsal yıkıma dönüştüğünü belirterek; gidecek yeri olmadığı için otobüste uyurken hayatını kaybeden öğretmeni, kirasını ödeyemediği için evinden çıkarılan ve sığındığı otomobilde çıkan yangında yaşamını yitiren Cemal Ertürk’ü, tadilat gerekçesiyle evinden çıkarılınca köprü altında yaşamaya başlayan 72 yaşındaki Faruk amcayı ve yüksek barınma masrafları nedeniyle şiddet gördükleri evlerden ayrılamayan kadınları hatırlattı.

Krizin konut yetersizliğinden değil, 2000’lerden itibaren hız kazanan neoliberal politikalarla konutun bir yatırım ve rant aracına dönüştürülmesinden kaynaklandığını vurgulayan Aydın, şu verileri paylaştı:
Boş Konut Eşitsizliği: İstanbul Planlama Ajansı (İPA) verilerine göre İstanbul’da 750-800 bin konutun kiraya bile verilmeden boş tutulduğunu belirten Aydın, birden fazla konutu olanlara yönelik özel yaptırımlar uygulanması gerektiğini savundu.
Dünyadan Mücadele Örnekleri: Aydın; İspanya’da Mari Carmen’in evinden çıkarılmasıyla başlayan ve genel greve uzanan halk hareketini, Portekiz’de 30 şehirde eş zamanlı düzenlenen barınma eylemlerini ve Berlin ile New York’ta seçim sonuçlarını belirleyen barınma hakkı mücadelelerini örnek gösterdi.
Şehir Plancısı Fatma Eryıldız: “2019’da 1 Asgari Ücretle Ödenen Kira Bugün 1.7 Asgari Ücrete Çıktı”
Kurucu üyelerden Şehir Plancısı Fatma Eryıldız, krizin boyutlarını çarpıcı istatistiklerle ortaya koydu. TÜİK verilerine göre Türkiye’de kiracı oranının 2012’de yüzde 20 iken bugün yüzde 28’e yükseldiğini aktaran Eryıldız, ücretlerin kiralar karşısındaki erimesini şu rakamlarla özetledi:
Asgari Ücret ve Kira Uçurumu: 2019 yılında 1 asgari ücretle ödenebilen bir kiranın bugün 1.7 asgari ücrete denk geldiğini belirten Eryıldız, 28 bin TL asgari ücret ve 23 bin TL emekli maaşına karşılık İstanbul’da ortalama aylık kiranın 40-50 bin TL bandına çıktığını, bir evde kiralık oturabilmek için en az 3-4 kişinin çalışması gerektiğini vurguladı.
OECD Zirvesindeyiz: Resmi kira artış oranının yüzde 31, asgari ücret artışının yüzde 27 olduğu ortamda fiili yıllık kira artışının yüzde 48’i bulduğunu kaydeden Eryıldız; Türkiye’nin OECD ülkeleri arasında kira artışında birinci, kira-hane halkı geliri oranında ise 35 ülke arasında 34. sırada olduğunu söyledi.
9 Milyon Hane Tehlikede: Türkiye’de 9 milyon kiracı hanenin gelirinin yüzde 40’ından fazlasını kiraya ayırdığı için eğitim, sağlık ve beslenmeden kıstığını ifade eden Eryıldız; kiracıların yüzde 20’sinin evini ısıtamadığını, yüzde 40’ının ise zorunlu tadilatları yaptıramadığını aktardı. İstanbul’da son bir yıldaki kira artışlarının Bağcılar’da yüzde 77, Fatih ve Zeytinburnu’nda ise yüzde 71’e ulaştığını ekledi.

Şehir Plancısı Bilge Avcı: “Neden Dernek Değil de Sendika Kurduk?”
Kurucu üyelerden Şehir Plancısı Bilge Avcı ise örgütlenme modellerini ve sendikanın yol haritasını anlattı. “Ülkede yeterince sınıf yokmuş gibi kiracı ve ev sahibi diye iki yeni sınıf daha yaratıyorlar. Evsiz insanlar ve insansız evler aynı kentte yan yana duruyor” diyen Avcı, neden dernek yerine sendika kurduklarını şu sözlerle açıkladı: “Dernekler hizmet sunar ya da dayanışma yürütür. Sendika ise bir tarafın karşı tarafla olan ilişkisinin gücünü değiştirir. Sendika gücünü masaya oturma gücünden alır. Mülk sahibi karşısında artık savunmasız ve yalnız bir kiracı değil, örgütlü kiracıların sendikasını bulacak. Biz bu sistemi değiştirmek için yola çıkıyoruz.”
Avcı; hak atölyeleri ve hukuki dayanışmanın yanı sıra kiralık sosyal konut üretimi, boş konutların değerlendirilmesi, çoklu konut sahiplerinin kademeli vergilendirilmesi ve turistik kiralamaların mahallelerin ihtiyacına göre kısıtlanması için mücadele edeceklerini duyurdu.
Almanya, İspanya, Öğrenciler, Barış Antik ve Milletvekili Cengiz Çiçek’ten Dayanışma Mesajları

Toplantıda uluslararası ve yerel dayanışma örnekleri de geniş yer buldu:

- Almanya ve İspanya Bağlantıları: İnternet üzerinden canlı bağlanılan Almanya temsilcileri, Sol Parti’nin barınma ve kira krizini kampanyasının merkezine alarak oylarını ikiye katlama sürecini aktardı.
- İspanya temsilcileri ise evinden zorla tahliye edilen Mari Carmen’in ardından ülke geneline yayılan eylemleri ve İspanya Kiracılar Sendikası’nın örgütlenme deneyimlerini paylaştı.
- Öğrencilerin Barınma Krizi: Söz alan Öğrenciler Sendikası dernek başkanı, öğrencilerin yaşadığı barınma zorluklarına ve yurtlardan atılma süreçlerine değinerek gençlerin eğitim ve barınma hakkının tehdit altında olduğunu vurguladı.
- DEM Parti Milletvekili Cengiz Çiçek: Toplantıda konuşan DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek ise tarım arazilerinin yapılaşmaya açılmasını ve sınırsız sermaye birikimi kültürünü eleştirdi. Tüketim odaklı kentleşmenin toplumsal mücadeleyi zayıflatmayı hedeflediğini belirten Çiçek, “Barınma hakkı yalnızca kiracıların veya emeklilerin değil, tüm toplumun ortak savunma hakkıdır. Bu meseleyi toplumu tüketime savurmaya karşı toplumun kendi değerlerini savunma mücadelesi olarak görmek gerekiyor. Dönüşüm iradenizin yanındayız, yolunuz açık olsun” dedi.

Toplantı, “Semt bizim, ev kira! Birlikte kapı çalınca, bütün şehir duyar” sloganıyla tüm kiracıların kiracisen.org adresi üzerinden örgütlenmeye çağrılmasıyla sona erdi.





