Kuzey ve Doğu Suriye’deki özyönetim yapısının öncü siyasi aktörlerinden, Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) kurucularından ve ilk eş başkanlarından Salih Müslim, tedavi gördüğü Erbil’de hayatını kaybetti.
Müslim’in oğlu Amed Müslim, Rudaw’a yaptığı açıklamada, babasının Erbil’in Ankawa semtindeki Meryem Ana Hastanesi’nde böbrek yetmezliği nedeniyle yaşamını yitirdiğini duyurdu.
Suriye Kürt siyasetinin yarım yüzyıllık tanıklarından
1951 yılında Kobanê yakınlarında doğan Salih Müslim, Suriye Kürt siyasetinin son yarım yüzyılında öne çıkan en tanınmış isimlerden biri olarak biliniyordu. Gençlik yıllarında Türkiye’de yüksek öğrenim gören Müslim, mühendislik eğitiminin ardından Suriye’ye döndü ve uzun yıllar Kürtlerin siyasal hakları mücadelesi içinde yer aldı.
Baas rejiminin Kürt siyasetine yönelik baskılarının yoğun olduğu dönemlerde çeşitli Kürt siyasal çevrelerinde faaliyet gösteren Müslim, 2003 yılında kurulan PYD’nin kurucuları arasında yer aldı. Kısa sürede hareketin en görünür temsilcilerinden biri haline geldi.
Rojava sürecinin uluslararası yüzlerinden biri
Suriye iç savaşının başlamasının ardından kuzey Suriye’de ortaya çıkan Kürt özyönetim deneyiminin uluslararası alandaki başlıca sözcülerinden biri oldu. PYD eş başkanlığı döneminde Rojava’da kurulan yerel yönetim modelinin savunuculuğunu üstlendi.
Demokratik özyönetim, yerel meclisler ve kadınların siyasal temsili gibi ilkeleri temel alan siyasal yaklaşımıyla dikkat çeken Müslim, özellikle 2014 yılında IŞİD’in Kobani kuşatması sırasında uluslararası kamuoyunun dikkatini bölgeye çeken isimlerden biri olarak öne çıktı.
Türkiye ile temas süreci
2013–2015 yılları arasında Türkiye’de yürütülen çözüm sürecinde Ankara ile temas kuran Kürt siyasetçiler arasında Salih Müslim de yer aldı. 2014 sonbaharında Kobani kuşatması sürerken Ankara’ya giderek dönemin Başbakanı Ahmet Davutoğlu ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan ile görüştü.
Bu görüşmelerde, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne bağlı peşmerge güçlerinin Türkiye üzerinden Kobani’ye geçişi ele alındı. Sonrasında peşmerge birliklerinin Türkiye topraklarından geçerek Kobani’ye ulaşması, dönemin en dikkat çeken gelişmelerinden biri olmuştu.
Bölgesel siyasette tartışmalı ama etkili bir figür
Salih Müslim, çalkantılı ve çok aktörlü bir bölgesel siyasetin içinde yer aldı. Destekçileri tarafından demokratik özyönetim modelinin savunucusu olarak görülürken, eleştirmenleri tarafından ise bölgesel güç dengeleri bağlamında tartışmalı bir aktör olarak değerlendirildi.
Ancak siyasal yaklaşımı, diplomatik dili ve sert konuları yumuşak bir üslupla tartışma yeteneği sayesinde Rojava Kürt hareketinin uluslararası alanda görünürlüğünün artmasında önemli rol oynadığı genel kabul görüyor.
Salih Müslim, Suriye Kürt siyasetinin yakın tarihine damga vuran isimlerden biri olarak anılacak.
