ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri saldırısı ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun kaçırılması uluslararası alanda geniş yankı uyandırdı. Rusya ve Çin saldırıyı sert biçimde kınarken, Avrupa Birliği’nden ortak bir açıklama gelmedi. Türkiye’de ise sol ve sosyalist partiler ABD saldırısına karşı net tutum aldı.
Rusya: Derhal serbest bırakın
Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD tarafından kaçırılan Maduro ve eşinin derhal serbest bırakılması çağrısı yaptı. Açıklamada, ABD’nin egemen bir ülkenin meşru olarak seçilmiş devlet başkanını hedef almasının uluslararası hukukun açık ihlali olduğu vurgulandı. Moskova, sorunların diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini belirtti.
Çin: Hegemonik eylemler kabul edilemez
Çin Dışişleri Bakanlığı ise ABD’nin saldırısını “derin bir şokla” karşıladığını duyurdu. Çin yönetimi, ABD’nin güç kullanarak Venezuela’nın egemenliğini ihlal ettiğini, bunun Latin Amerika ve Karayipler’de barış ve istikrarı tehdit ettiğini açıkladı ve Washington’u Birleşmiş Milletler Şartı’na uymaya çağırdı.
Avrupa Birliği: Sessizlik dikkat çekti
Avrupa Birliği, ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri saldırısına ilişkin ortak ve net bir kınama açıklaması yapmadı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Maduro’nun kaçırılmasını olumlu bir gelişme olarak nitelendirirken, Amerikancı muhalefetin yönetime getirilmesi çağrısında bulundu. Bu tutum, AB içindeki görüş ayrılıklarını bir kez daha görünür kıldı.
ABD’den İlk Tepki, New York Belediye Başkanı Mamdani’den:” Maduro’nun yakalanması bir savaş eylemidir“
ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalayarak New York’a götürmesine ABD içinden de sert tepkiler geldi. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, operasyonu “savaş eylemi” olarak nitelendirdi ve bunun hem uluslararası hukukun hem de ABD federal hukukunun açık ihlali olduğunu söyledi.
Maduro ve eşinin Caracas’ta gece saatlerinde yakalanmasının ardından ABD’ye götürüldüğü, New York’ta federal gözaltında tutulmasının planlandığı bilgisi kamuoyuna yansırken, görevine başlayalı yalnızca üç gün olan Mamdani, bu konuda bilgilendirildiğini açıkladı.
Mamdani yaptığı yazılı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Egemen bir ulusa tek taraflı saldırmak bir savaş eylemidir ve federal ve uluslararası hukukun ihlalidir. Bu açık rejim değişikliği arayışı yalnızca yurt dışındakileri etkilemiyor; bu şehri yuva olarak gören on binlerce Venezuelalı da dahil olmak üzere New Yorkluları doğrudan etkiliyor. Benim odak noktam onların ve her New Yorklunun güvenliğidir.”
“Diktatör” tartışması yeniden gündemde
Demokratik sosyalist kimliğiyle bilinen Mamdani, belediye başkanlığı kampanyası sırasında Maduro’yu “diktatör” olarak nitelendirmediği için eleştirilmişti. Daha sonra yaptığı açıklamada, Maduro’nun bir diktatör olduğuna inandığını belirtmişti. Ancak Mamdani, bu değerlendirmenin egemen bir ülkeye yönelik askeri operasyonu ve zorla kaçırmayı meşrulaştırmayacağını özellikle vurguladı.
ABD’nin Venezuela’ya yönelik saldırısına ilişkin tepkiler yalnızca “küresel rakiplerden” değil, ABD’nin kendi içinden de gelmeye başladı. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin açıklamaları bu açıdan dikkat çekici.
Sosyalist çevrelerden tepki
Uluslararası sosyalist ve anti-emperyalist çevrelerde ABD saldırısı “emperyalist müdahale” olarak nitelendirildi. Birçok ülkeden sosyalist parti ve örgüt, Venezuela’nın egemenliğine sahip çıkılması çağrısı yaptı; saldırının emsal oluşturacağı uyarısında bulundu.
Türkiye’de sol partiler: ABD emperyalizmine karşıyız
Türkiye’de sol ve sosyalist partiler ABD’nin Venezuela’ya saldırısına karşı açık ve sert tepkiler verdi.
Türkiye Komünist Partisi (TKP), saldırıyı “ABD emperyalizminin kural tanımazlığının açık göstergesi” olarak tanımladı. TKP, Venezuela halkıyla dayanışma çağrısı yaparak Ankara’da ABD Büyükelçiliği önünde eylem düzenledi.
TKP Genel Sekreteri Kemal Okuyan, ABD müdahalesinin yalnızca Venezuela’ya değil, tüm halklara yönelik bir tehdit olduğunu belirterek, “Uzun sürecek yeni bir kavga başlıyor; bu hepimizin kavgası” ifadelerini kullandı.
Ankara’dan resmi kınama gelmedi
AKP iktidarı ve Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin saldırısını doğrudan kınayan bir açıklama yapmadı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, katıldığı programlarda “küresel gelişmeler”e değinirken Venezuela’ya yönelik saldırıya ilişkin tek bir cümle kurmadı. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Cemil Ertem’in Venezuela’ya destek içeren sosyal medya paylaşımını kısa süre sonra silmesi dikkat çekti.
Venezuela: Direniş mesajı
Venezuela Devlet Başkan Yardımcısı Delcy Rodríguez, ülkesinin hiçbir zaman bir başka devletin kolonisi olmayacağını vurgulayarak, ABD yönetiminin tarih ve adalet önünde hesap vereceğini söyledi. Caracas’ta binlerce kişi ABD saldırısını protesto etmek için sokaklara çıktı.
