ÇYDD Genel Başkanı Prof. Dr. Türkan Saylan’ın, 26 yıl önce Gözlementepe Çadır Okuluna yaptığı ziyaret. (Halil Özen arşivi)
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin 26. yıldönümünde yaptığı açıklamada, Türkiye’de depreme karşı hâlâ yeterli önlemlerin alınmadığını belirterek, “Depremi unutma, unutturma!” çağrısında bulundu. Koramaz, iktidarın felaketlerden ders almadığını ve rant odaklı projelerin güvenli şehirlerin önüne geçtiğini söyledi.
“Büyük Deprem Kapıda, Öncelik Rant Projelerinde”
Koramaz, 1999 Marmara Depremi’nde resmi rakamlara göre 18 bin 373 kişinin hayatını kaybettiğini, 48 binden fazla kişinin yaralandığını ve yüzbinlerce yapının yıkıldığını hatırlattı.
Aradan geçen 26 yıla rağmen benzer risklerin sürdüğünü ifade eden Koramaz, “İstanbul gibi büyük bir depremin kapıda olduğu bilinmesine rağmen, Kanal İstanbul gibi rant projeleri hâlâ önceliklendirilmekte” dedi.
“Bilinçli İhmaller Felakete Dönüşüyor”
TMMOB Başkanı, son yıllarda yaşanan Bingöl, Van, Elazığ, İzmir ve 2023 Kahramanmaraş merkezli büyük depremlerin de aynı ihmalkârlığın ürünü olduğunu vurguladı.
Bilim insanlarının ve meslek örgütlerinin uyarılarının görmezden gelindiğini, şehirlerin coğrafi riskler gözetilmeden büyüdüğünü ve yapıların yeterli mühendislik hizmeti almadan inşa edildiğini belirtti.
Kentsel Dönüşüm ve Yerinden Etme Eleştirisi
Koramaz, 6306 sayılı yasa ile “rezerv yapı alanı” ilan edilen bölgelerde yaşayan milyonlarca yurttaşın yerinden edildiğini, güvencesiz konutlarda yaşamaya mahkûm edildiğini söyledi.
Güvenli Kentler İçin TMMOB’nin Önerileri
Koramaz, güvenli kentleşme için şu adımların atılması gerektiğini vurguladı:
- Kentsel planlama rant için değil, depreme dayanıklı kentler yaratmak amacıyla yapılmalı.
- Ormanlık alanlar, su havzaları ve dere yatakları yapılaşmaya açılmamalı.
- Ulusal Deprem Konseyi ve Deprem Şurası yeniden devreye alınmalı.
- Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı tam olarak uygulanmalı.
- Türkiye’nin bina envanteri çıkarılarak yapılar hasar görebilirliklerine göre sınıflandırılmalı.
“Bilimin ve Doğanın Sesine Kulak Verin”
Açıklamasını, “Depreme hazırlıklı olmak için bilimin, tekniğin ve doğanın sesine kulak vermemiz gerekiyor. Ülkemize, yaşamlarımıza ve ortak geleceğimize hep birlikte sahip çıkalım” sözleriyle tamamlayan Koramaz, deprem gerçeğinin siyasetin gündelik hesaplarına kurban edilmemesi gerektiğini vurguladı.
