Şili’de sosyalist Salvador Allende önderliğinde 1970’te iktidara gelen halkçı hükümetin Amerikancı faşist bir darbeyle devrilmesinin üzerinden 52 yıl geçti. 11 Eylül 1973’te gerçekleşen bu kanlı darbe, ABD’nin Latin Amerika’daki çıkarlarını korumak için örgütlediği en karanlık , en acımasız müdahalelerden biri olarak tarihe geçti.
Allende, halkın oylarıyla seçilmiş ilk sosyalist devlet başkanıydı. Onun önderliğinde Şili’de yoksullar, işçiler ve köylüler için yeni bir yaşam umudu doğmuştu. Ancak bu umut, başta ABD olmak üzere emperyalist merkezlerde büyük bir korkuya yol açtı. ABD, Şili’deki işbirlikçileriyle birlikte darbeye giden yolu örgütledi; ekonomik sabotajlar, suikastlar ve askeri hazırlıklarla halkın iradesi hedef alındı.
Direniş ve Allende’nin Son Sözleri
11 Eylül 1973 sabahı tanklar Santiago sokaklarına girdi, savaş uçakları başkanlık sarayını bombaladı. Salvador Allende, eline silah alarak sarayı savundu, teslim olmayı reddetti. Tarihe geçen son radyo konuşmasında ise Şili halkına şu mesajı bıraktı: “Teslim olmayacağım! Halkım kendini savunmalı, ama kurban etmemelidir. Bugün yaşanan ihanetin karanlığını er ya da geç özgür insanlar yenecek. Büyük caddeler yeniden açılacak ve halkımız o yollardan özgür bir toplum kurmak için yürüyecek.”
Allende, faşist cuntaya boyun eğmeden yaşamını yitirdi; ancak geride bıraktığı direniş çağrısı, tüm dünyadaki özgürlük mücadeleleri için bir miras olarak kaldı.
Tarihin Hesabı
Şili’de darbe sonrası kurulan Pinochet diktatörlüğü, binlerce insanı katletti, on binlercesini işkencelerden geçirdi, yüz binlercesini sürgüne zorladı. Fakat Allende’nin dediği gibi, “tarih onları yargıladı.” Bugün Pinochet rejiminin kirli suçları açığa çıkarken, Allende’nin onurlu direnişi halkların hafızasında yaşamaya devam ediyor.
52 Yıl Sonra
Bugün, 52 yıl sonra, Allende’nin “onurlu ve ülkesine sadık bir adam olarak hatırlanacağı” sözü gerçekliğini koruyor. Şili halkı hâlâ onun mirasını sahipleniyor, dünyadaki milyonlarca emekçi içinse Allende hâlâ teslimiyeti reddetmenin adı.
Çağdaş Tuzla Gazetesi olarak bir kez daha haykırıyoruz:
Yaşasın Allende! Yaşasın Şili halkı! Yaşasın işçilerin mücadelesi!
