İş Sağlığı ve Güvenliği Meclisi (İSİG), 1 Eylül 2025 – 31 Ağustos 2026 tarihlerini kapsayan “Eğitim Öğretim Yılı Çocuk İşçi Ölümleri Raporu”nu yayımladı. Rapora göre, son bir yılda en az 95 çocuk çalışırken yaşamını yitirdi. Çocuk işçi ölümleri, bir önceki eğitim öğretim yılına kıyasla %32 oranında artış gösterdi.
İSİG Meclisi, 14 Eylül’de başlayan yeni eğitim öğretim yılı vesilesiyle yayımladığı raporda, devletin ve sermayenin çocuk işçilik politikalarına dikkat çekerek çocukların tarımda, sanayide, inşaatta ve MESEM adı altındaki uygulamalarla ucuz iş gücü haline getirildiğini vurguladı.
Çocuk İşçi Ölümleri %32 Arttı
Bir önceki eğitim öğretim döneminde (2024-2025) 72 çocuk işçinin hayatını kaybettiğini hatırlatan İSİG Meclisi, 2025-2026 döneminde bu sayının 95’e yükseldiğini belirtti. Verilere göre ölüm vakalarının %34’ü yerel kaynaklar ve doğrudan bildirimler aracılığıyla tespit edildi. Raporda, yoksulluk ve güvencesizlik derinleştikçe çocuk işçiliğinin ve buna bağlı can kayıplarının kentsel alanlara doğru kaydığı ifade edildi.
Raporun Öne Çıkan Demografik ve Sektörel Verileri
- Yaş Grupları: Hayatını kaybeden çocukların 28’i 5-14 yaş, 67’si ise 15-17 yaş aralığında yer aldı.
- Cinsiyet Dağılımı: Ölen çocukların 14’ü kız, 81’i oğlandır.
- Mülteci/Göçmen Çocuklar: Yaşamını yitirenlerin 14’ü mülteci/göçmen çocuk işçilerden oluştu (11 Suriyeli, 2 Afganistanlı, 1 Iraklı).
- Sektörel Dağılım: Ölümlerin 37’si tarım (%39), 27’si sanayi, 18’i inşaat ve 13’ü hizmet sektöründe meydana geldi. Alt iş kollarına bakıldığında metalde 10, ticarette 7, konaklamada 5, gıda, kimya ve çimentoda ise 3’er çocuk çalışırken yaşamını yitirdi.
- Ölümlerin Yoğunlaştığı Şehirler: En fazla çocuk işçi kaybı Antalya (9), Şanlıurfa (6) ve Mersin’de (5) yaşandı. Diyarbakır, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş ve Kocaeli’nde 4’er; Ağrı, Ankara, Bursa, Gaziantep ve Manisa’da ise 3’er çocuk hayatını kaybetti.
Kırsaldan Kentlere Ve MESEM Uygulamasına Dikkat Çekildi
Raporda, çocuk işçiliğinin tarihsel olarak yoğunlaştığı kırsal alanların yanı sıra artık kent merkezleri ve Organize Sanayi Bölgelerinin (OSB) ana çalışma alanları haline geldiği kaydedildi. 5-14 yaş grubunun tamamının kayıt dışı olarak mevsimlik tarım, sokak, tekstil ve atölyelerde çalıştırıldığı; 15-17 yaş grubunda ise temel çalışma alanının şehirler olduğu vurgulandı.
Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulaması sert bir dille eleştirilerek, bu sistemin “mesleki eğitim” değil, “devlet eliyle kitleselleştirilen bedava çocuk işçilik” olduğu savunuldu. Haftalık çalışma sürelerinin 50-60 saati bulduğu ve çocukların ucuz iş gücü olarak sanayiye yönlendirildiği ifade edildi.
İSİG Meclisi’nin Öne Çıkan Talepleri
- Çocuk İşçiliği Yasaklanmalı ve MESEM’ler Kapatılmalı: Çocuk işçiliğinin tamamen yasaklanması, mesleki eğitimin okul merkezli ve çocuk gelişimine uygun şekilde planlanması gerektiği vurgulandı.
- Parasız ve Nitelikli Eğitim: 4+4+4 sisteminden vazgeçilmesi, eğitimin tüm kademelerde parasız olması, okullarda bir öğün ücretsiz yemek sağlanması ve bütçeden eğitime ayrılan payın artırılması talep edildi.
- Çeteleşme ve Uyuşturucu ile Mücadele: Yaşam alanlarının çeteleşme ve uyuşturucudan temizlenerek çocukların gelişimine uygun hale getirilmesi gerektiği belirtildi.
Saygıyla Anıyoruz:
2025-2026 Eğitim Öğretim Yılında Hayatını Kaybeden Çocuk İşçiler
İSİG Meclisi raporunda, geçtiğimiz bir yıllık dönemde çalışırken yaşamını yitiren çocukların isimleri tek tek anıldı:
Yunus Emre Ömeroğlu, Muhammet Ögeday, Ersin Özariş, Fatih Gül, Hamza Akbulut, Ali Şihap, Berat Yücel, Halil İbrahim İne, Mehmet Eltutan, Eren Gündoğdu, İbrahim Ataş, İbrahim Karabaş, Mithat Özgür İnce, Ahmed Touto, Muhammed Eren Tavuş, Halil Yalaz, Mehmet Yalçınkaya, Zerda Şahin, Gülseren Şahin, Yiğit Mehmet Kesme, Beytullah Şahin, Emirhan Sarısu, Şeyhmus Tazecan, Süleyman Tuna Ergüler, Eymen Enes Aygece, Ali Baki, Muhammed Ali Tazegün, Okan Koç, Ferhat Söyü, Yasir Metin, İsmail Avcı, Tunahan Kaya, İbrahim El Sefer, Yusuf Oktay, Fırat Güneş, Muhammed Danış, Mahir Buğra Karagön, Yiğit Hikmet Keskinsoy, Fırat Üzüm, Kudret Ahmedi, Miran Tutar, Serkan Yıldırım, Kasım Yıldırım, Engin Tuncay, Muna Ahmed, Fatma Ahmed, Hayat Ahmed, Iman Ahmed, Mahmud Ahmed, Medine Yavuz, Mehmet Dönmez, Yusuf El İsa, Muhammed Salih Gövdetaşan, Yiğit Efe Akpınar, Velat Kılınç, İsmail Günal, Tahir El Cafer, Emre Filik, Miraç Köse, Zahra Hosseını, Alperen Karaçengel, Ahmet Can Hamdaş, Yiğit Karakurt, Buğrahan Sağdıç, İsa Şimşek, Metehan Akarsu, Nursefa Samur, Tuğba Taşdemir, Nisanur Taşdemir, Cansu Esetoğlu, Muhammed Kendirci, Hikmet Sarıoğlu, Onur Sayıloğlu, Sedat Kurt, Yakup Güneş, Alperen Uygun, Mustafa Mustafa, Miraç Sağlam, Hüseyin Başkan, Adem Kaygısız, Abdülkadir Toktimur, Fatma Şanverdi, Ruhi Can Çıracı, Mustafa Eti, Samed Can Erdoğan, Kemal Karabağ, Yusuf Sami Çakmak, Halil Kaçar, Bayram Kısak, Yunus Kerici, Bilal Erduran, Zeynep Tuz, Fırat Köse, Yağız Yıldız ve ismi öğrenilemeyen bir çocuk işçi…
