PKK’nin silahsızlanmasını öngören süreç kapsamında TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, rapor yazım aşamasına geçti. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında yapılan son toplantının ardından, komisyonun gündemindeki en kritik başlıklardan biri olan “umut hakkı” tartışması kamuoyuna yansıdı.
Toplantı sonrası açıklama yapan MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, “Umut hakkı konusunda uzlaştık, tam mutabakat var” ifadelerini kullandı. Ancak CHP cephesinden bu açıklamaya şerh geldi.
Yıldız: Yeni bir ‘umut hakkı yasası’ çıkarılmayacak
Feti Yıldız, açıklamasının ardından gazeteci İsmail Saymaz’a yaptığı değerlendirmede, “umut hakkı” başlığı altında ayrı bir yasa çıkarılmasının planlanmadığını söyledi. Yıldız’a göre yapılacak düzenleme, İnfaz Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu (TMK) ve Türk Ceza Kanunu’ndaki şartlı tahliyeyi engelleyen maddelerin değiştirilmesi yoluyla hayata geçirilecek.
Yıldız, şu ifadeleri kullandı: “Ağırlaştırılmış müebbet alanlar ve idam cezası kaldırıldıktan sonra cezası müebbete çevrilenler için şartlı tahliye yasağı var. Bu engeller kaldırıldığında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin umut hakkına ilişkin kararları fiilen uygulanmış olacak.”
Bu düzenleme ile “umut hakkı” ismi açıkça kullanılmadan, AİHM içtihatlarının geçerli hale gelmesi hedefleniyor.
Bahçeli’nin çıkışı sürecin zeminini oluşturdu
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 22 Ekim 2024’te ve ardından 3 Şubat 2026’da yaptığı grup konuşmalarında, PKK lideri Abdullah Öcalan için “umut hakkı” mesajı vermiş; HDP eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş için ise “özgürlük” vurgusu yapmıştı.
Bahçeli’nin bu açıklamaları, komisyondaki yasal tartışmaların siyasi zeminini oluşturdu.
CHP: “Uzlaşı var demek için erken”
CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, Yıldız’ın “tam mutabakat” açıklamasına itiraz etti. Emir, her konuda uzlaşma sağlanmadığını belirterek şunları söyledi: “Tek bir başlıkta birbirine yaklaşmak, raporun bütünü üzerinde mutabakat anlamına gelmez. Görüşüyoruz, yaklaşıyoruz ama henüz tam uzlaşı yok.”
Emir ayrıca, bazı haber başlıklarının gerçeği tam yansıtmadığını vurgulayarak, komisyondaki görüşmelerin devam ettiğini ifade etti.
AYM ve AİHM vurgusu
Feti Yıldız, Demirtaş’ın tahliyesi tartışmalarına ilişkin olarak da, “Tahliyeye mahkemeler karar verir. Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarına uyulması gerekir” dedi.
Bu açıklama, MHP kanadından uzun süredir ilk kez AYM ve AİHM kararlarının bağlayıcılığına açık bir vurgu yapılması açısından dikkat çekti.
Komisyon raporu TBMM’ye sunulacak
TBMM Başkanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, komisyon önümüzdeki günlerde son toplantısını yaparak rapora nihai şeklini verecek. Hazırlanacak rapor, TBMM Başkanlığı’na sunulacak ve yasama sürecinin nasıl işleyeceğine dair çerçeve oluşturacak.
Ancak gelinen aşamada, “umut hakkı” konusunda tam bir siyasi mutabakattan söz etmek için erken olduğu, komisyon üyelerinin açıklamalarına da yansımış durumda.
