Fransa’da 18–59 yaş aralığındaki yaklaşık 28 milyon yetişkinin verileriyle yapılan ve dört yıl süren kapsamlı araştırma, mRNA Covid-19 aşılarının uzun vadede güvenli olduğunu ve genel ölüm riskini anlamlı biçimde düşürdüğünü ortaya koydu.
Covid-19 aşılarının uzun vadeli etkilerine ilişkin bugüne kadar yapılmış en geniş kapsamlı çalışmalardan biri, Fransa Ulusal Sağlık Veri Sistemi kayıtları kullanılarak gerçekleştirildi. Bulguları JAMA Network Open dergisinde 4 Aralık 2025’te yayımlanan araştırma, mRNA aşılarının (Pfizer-BioNTech ve Moderna) ek bir ölüm riski yaratmadığını, aksine ölüm riskini azalttığını gösterdi.
28 Milyon Kişi, 4 Yıllık Takip
Araştırma kapsamında, 1 Mayıs – 31 Ekim 2021 tarihleri arasında ilk doz mRNA aşısını yaptıran 22 milyon 767 bin 546 kişi, 1 Kasım 2021 itibarıyla aşılanmamış olan 5 milyon 932 bin 443 kişi ortalama 45 ay (yaklaşık 4 yıl) boyunca takip edildi. Çalışma, özellikle aşı gerekliliği sıkça tartışılan 18–59 yaş grubu yetişkinlere odaklanması bakımından dikkat çekiyor.
Aşılananlarda Ölüm Riski Daha Düşük
Araştırmanın sonuçları, aşılanan bireylerin sağkalım oranlarının aşılanmayanlara göre belirgin biçimde daha yüksek olduğunu ortaya koydu: Tüm nedenlere bağlı ölüm riski, aşılanan grupta yüzde 25 daha düşük Covid-19’a bağlı ölüm riski, aşılananlarda yüzde 74 oranında azaldı. Covid dışı nedenlere bağlı ölümler dahi aşılanan grupta yaklaşık yüzde 24 daha düşük bulundu
Bu bulgular, “aşılar uzun vadede gizli riskler yaratıyor” iddialarını bilimsel verilerle çürüttü.
Kalp ve Kanser Ölümlerinde Artış Yok
Aşı karşıtı söylemlerde sıkça dile getirilen iddiaların aksine, araştırmada kanser ya da dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerde herhangi bir artış saptanmadı. Aksine, bu nedenlere bağlı ölüm oranlarının aşılanan grupta daha düşük olduğu görüldü.
Araştırmacılar, Covid dışı ölümlerdeki azalmanın bir bölümünü, “sağlıklı aşılanan etkisi”, aşıların Uzun Covid (Long Covid) komplikasyonlarını azaltması ile açıklıyor.
“Komplo Teorileri Bilim Karşısında Çöküyor”
Araştırmayı değerlendiren Veysi Çeri, elde edilen verilerin aşı karşıtı iddiaları kesin biçimde geçersiz kıldığını vurguladı: “Dört yıllık, titiz ve geniş kapsamlı bu araştırma; Covid-19 aşılarının yalnızca virüse bağlı ölümleri değil, tüm nedenlere bağlı ölüm riskini de düşürdüğünü ortaya koyuyor. Bu sonuçlar, aşıların zararlı olduğu yönündeki komplo teorilerini ampirik veriler karşısında sürdürülemez hale getiriyor.”
Çeri, aşılanan bireylerin hem Covid-19’a hem de genel mortaliteye karşı daha korunaklı olduğunun altını çizerek, çalışmanın bilimsel açıdan güçlü bir kanıt sunduğunu belirtti.
Genç Yetişkinler İçin Net Mesaj
Araştırmacılar, özellikle “hastalığı hafif geçiriyor” gerekçesiyle aşıdan uzak duran genç yetişkinler açısından bu çalışmanın önemli bir eşik olduğunu vurguluyor. Dört yıllık takip sonunda mRNA aşılarının uzun vadeli güvenliğinin güçlü biçimde desteklendiği ve ek bir ölüm riski yaratmadığı netleşmiş durumda.
